Buddhist Sanskrit Terms Index [updated: 1/8/2007]


ā 下至, 乃至, , ,

ā bhava-agrāt 乃至有頂

a jana

ā niśā-kṣayāt 晝夜

ā rātri-parikṣayāt 晝夜

a(an-) , 遠離,

ā√gam 來至

ā√hṛ 能引

ā√jñā 教示

ā√kram 侵掠

ā√pad 違犯

ā√rabh 勤加

ā√rāgaya 來到

ā√rakṣ 隨護

ā√sad 方證, 能得

ā√yāc 求欲

ababa 阿波波

abaddha 不相應, 綺語

ābaddha , ,

ābādha

ābādhāt 除愈

ābādhāt-parimuktā 除愈

ābādhayati

ābādhika 疹疾,

abādhyatā 無退屈

abala

abāla-bhāgīya 智慧

abāla-jātīya 智慧

abala-karaṇa 破壞

abalaṃ-kartṛ

ābandhayati

abandhya 不虛

abandhyāṃ kurvanti 不唐捐

ab-dhārā 水大

ab-dhātu , 水大

abdhuta-dharma 阿浮達磨

ābhā 光明,

abha 阿婆

abhāga 同類

ābhakṣaṇa-saṃbhakṣaṇa 集會

abhaṅga 不壞,

ābharaṇa ... mālya 珠環

ābharaṇa 寶冠, 莊嚴, 莊嚴具, , 金寶

ābhāsa , , 所照, 所見, , 現前, 相似

ābhāsa-gata 現前, , 顯現

ābhāṣaṇa

ābhāsa-prāpta

ābhāsvara 光明

ābhā-svara 光音

ābhāsvara 極光淨, 極光淨天

ābhāsvara(-vimāna) 阿波會

ābhā-svarāḥ 極光淨天

abhāva 不實, 不有, 不生, 未有,

abhava

abhāva , 無性, 無所有, 無法, 無相, 無自性, 無體, , 空寂, ,

abhava 非有

abhāva 非有, 非法

ābhâvabhāsa 光明

abhāva-gatika 無自性

abhāva-lakṣaṇa 無相

abhāva-svabhāva 無性

abhāvita 非修

abhavya 不得,

abhavyaḥ---saṃmukhīi-kartum 不能現起

abhavya-rūpa 無所堪能

abhavyatva 不感

abhaya 施無畏, 無畏

abhayā 無畏

abhaya 非怖

ābhayā spharitvā 放大光明

abhaya-da 施無畏, 無畏

abhaya-dāna 施無畏, 無畏施

abhayaṃ vātsalyam 無畏憐愍

abhayaṃdada 施無畏者

abhayaṃ-kara 無畏

abhaya-prada 施無畏

abhaya-prāpta 得無所畏

abheda 不壞, 不殊, 無分別, 無差, 無差別,

abhedena 無差別,

abhedena...rktāḥ 總說

abhedenâhuḥ 總說

abhedyā 不可破壞

abhedya 不壞

ābhedya 不壞

abhedya 不斷, 堅固

ābhedya

abhedya 破壞

abhedyāśaya 不壞意樂

abhedyatva 不可破

abhi-

abhi 阿毘

abhi-√bhū 善能摧伏

abhi√bhū 爲殊勝

abhi-√bhū 能摧伏

abhi-√druh 加害

abhi-√lamb 極覆

abhi-√lap 言所說

abhi-√syad 滋潤

abhi-√syand 灌灑

abhi-√vṛt 越度

abhibhāṣaṇa 問訊

abhibhāṣin 問訊, 慰問

abhibhava , 勝伏, 折伏, , 映蔽, 隱敝

abhibhavana , 能映奪

abhibhāvana 降伏

abhibhavanīya 映奪

abhibhavati 能摧伏

abhibhavitum 摧伏

abhibhu

abhibhū , ,

abhibhūta , 勝過, , 沒在, , 逼切

abhibhuva

abhibhūya 勇決

abhibhūyate , 退, 逼切

abhicāra 阿毘遮羅, 降伏

abhicāraka 阿毘遮嚕迦, 阿畏遮迦

ābhicārika 降伏

abhicāruka 降伏

ābhicāruka 降伏

abhicchādayati

abhicchādayeta 覆陰

abhicchādita 覆護

abhichanna 普覆

abhidarśanīya 甘露淨法

abhidhā 名字

abhidhāna 世尊說, , 名義, 施設, 能詮, , 言語, 言說, 語言,

abhidharma 七部論, 對法, 無比法, , 阿毘曇, 阿毘達磨, 阿毘達磨, 阿毘達磨藏, 阿鼻達磨

abhidharma-nyāyânusāra-śāstra 阿毘達磨順正理論

abhidharma-piṭaka 論藏, 阿毘達磨藏

abhidharma-prakaraṇa-pāda-śāstra 阿毘達磨品類足論

abhidharma-śāstra

abhidharma-vijñāna-kāya-pāda-śāstra 阿毘達磨識身足論

abhidhātarya 言語

abhidhāyaka 名言

abhidhāyin

abhidheya 所詮

abhidhīyate

abhidhyā 增伺, 慳貪, , 貪愛, 貪欲, 貪欲蓋, 貪著

abhidhyālu , 貪欲

abhidhyāna , 貪欲

abhidnetavya

abhidroha 欺誑, 謀略

abhidrohin 差違

abhidrugdha

abhidruhyati 加害,

abhidyotana 證得

abhi-dyotana

abhidyotana 顯了, 顯示

abhidyotayati 開示

abhigama

abhigamana

abhigamanīya 歸仰, 歸仰

abhi-gaṇaya

abhigata

abhighāta 捶打

abhighātaka

abhigīta 宣說,

abhigrahaṇa

abhigṛddha 耽著, , 貪著

abhihata 扠踏

abhihita , ,

abhihitatva

abhiiprāya 欲樂

abhijāta ,

abhijāti 勝生

Abhijit 女宿, 女宿

abhijit

Abhijit 阿尸羅婆那, 阿毘私度

abhijñā 五通, 勝通, 妙通, , , , 智通, 神力, 神境通, 神通, 神通力, , 通慧, 通達

abhijñā ṣaḍvidhā 六通

abhijñā-caryā 神力, 神通行

abhijñāna 神力, 神通

abhijña-pañca 五神通

abhijñā-pañca 五神通

abhijñā-prabhāva 神通威力

abhijñatā 神通, 證通慧

abhijñātuṃsamarthe 能解

abhijñatva

abhijñāya

abhikāma

abhikāṅkṣin

abhikīrṇa

abhikrama

abhikramaḥ pratikramaḥ 往來, 徃來

abhikrama-pratikrama 往來

abhikrānta , 勝利, 趣向,

abhīkṣṇa , , 數數

abhīkṣṇa-dānatā 數數惠施

abhīkṣṇa-darśana 常見

abhīkṣṇam , , , 數起

abhīkṣṇa-samudācārin 數數起

abhīkṣṇaśas

abhīkṣṇatva

ābhīkṣṇya

abhīkṣṇya-aṇuṣaṅgataḥ 數現行故

abhīkṣm 頻數

abhilabdha

abhilagna ,

abhilakṣaṇa 觀察

abhi-lamb 極覆

abhilambate 極覆

abhi-lap 言所說, 言說

abhilāpa 可說, 所言, 言說, 言說,

abhilāpābhisaṃskāra-pratibhāsasya svabhāvasya 言說造作影像自性

abhilāpāḥ pravartante 言說轉

abhilāpa-marga 言語道

abhilāpa-saṃjñā 戲論想

abhilāpin 問訊

abhilapita

abhilāpita

abhilāpya 可言說, 戲論, ,

abhilāpya-sāmānya 總說

abhilapyate 言所說

abhilāṣa 取著, , 愛欲, , , , 樂求, 欣欲, , 歡喜, , , 貪著,

abhilāṣa-kṛt ,

abhilāṣaṇa ,

abhilāṣin , 愛著, , 樂求, , ,

abhilāṣya , 愛著

abhilocana

abhimāna 增上慢, 妄執, , 慢恣, 憍慢, 我所執, 普慢, 甚慢恣, 矜高, 過慢

abhimāna-prāpta 增上慢

abhimānatā 起增上慢

abhimānika 增上慢

ābhimānika 增上慢, 增上慢者

abhimānika 憍慢

ābhimānika 憍慢

abhimānika 憍慢心, 我慢

ābhimānika 甚慢, 過慢

abhimānin 分別, 妄分別, 我慢,

abhimantrita 加持

ābhimantrya 眞言

abhimardana

abhimata

abhimukha , 令趣, , , , 方便, , , 現前, 現觀, 趣向, 轉趣

abhimukham 現前, 阿比目佉

abhimukhatā , 常見, 現前

abhimukhatva 方便, 現前, 臨欲

abhimukhī 現前地

abhimukhī-bhūmi 現前地

abhimukhī-bhūta , 現前

abhimukhī-karaṇa 現前, 趣向

ābhimukhya 現前

abhinadita

abhinandana , 樂求

abhinandana-hetu 爲欣悅

abhinandanti 令歡喜

abhinandin , , 求索

abhinandita

abhinava

abhinavatā 新成

abhineti

abhinigṛhīta 所執, 所持

abhiniḥsṛta

abhinīla 紺靑

abhinipāta 和合

abhi-nir-√hṛ 能發

abhi-nir-√vṛt 成辦, 能感

abhinirgṛhīta 所動

abhinirhāra , , , 出生, 出離, 善說, 成就, 成滿, 滿足, , , 能引, , ,

abhinirharamāṇa 神變

abhinirhāra-mukha 引發門

abhinirharaṇa 出生

abhinirharaṇatā

abhinirharati 能發

abhi-nir-hṛ 引發

abhinirhṛta 修習, 修行, 出生, 已發, , 成就, 所引發, , , , , ,

abhinirhṛti 成就

abhinirjita

abhinirjitya

abhinirmāya , 化作

abhinirmimīte 化作

abhinirmimīyāt 化作

abhinirmiṇoti 化作

abhinirmirṇeyam 化造立作

abhinirmita

abhinirūpaṇā 最極推尋, 計度分別, 顯示

abhinirūpaṇā-vikalpa 計度分別

abhinirvarjya 捨離

abhinirvartana

abhinirvartate 能感

abhinirvartayati , 成就, 成辦, 成辨, ,

abhinirvartya

abhinirvṛtta , 所生, , ,

abhinirvṛttaye bhavati 得生起

abhinirvṛtti , 所生, , , , 生起, 緣生, ,

abhinirvṛtti-viśeṣa 生差別

abhiniryāṇa 出家

abhiniryāta 出生, 成就, 所生

abhiniṣkrama , 出家

abhiniṣkramaṇa 出家

abhiniṣkrānta , 出家

abhiniṣkrānta-gṛhâvāsa 出家

abhiniṣpādana 成辨

abhiniṣpādanatā

abhiniṣpādayati , 成就

abhiniṣpādya 所生

abhiniṣpanna , 幻作, , 得生, , 成就,

abhiniṣpatti , 得成熟, , 成就, 成滿, 成熟, 成辦, 成辨, 所生, , , 究竟

abhiniśrita , 依止

abhiniṣyanda

abhinivartayati 增長, , ,

abhiniveśa , 取著, , 執着, 執著, 妄執, 愛著, 深固, 瞋惱, , 虛妄

abhinivesa

abhiniveśa , 貪著, 迷執

abhiniveśana 倚著, 執著,

abhiniveśayati ,

abhiniveśêñjita 執著動亂

abhiniveṣṭavya 執著

abhi-ni-viś

abhiniviśamāna 欲取

abhiniviṣṭa 取著, , 執著, 妄起, 所執, ,

abhinivṛtta , ,

abhinivṛtti

abhinna , 不壞, , 所逼切, 無別, 無差別, 無異

abhinna-mata 異見

abhinnatva 無差別

abhiparasīdati 深信

abhipatti

abhi-pra-√lamb 極覆

abhi-pra-√sad; abhiprasīdanti 生淨信

abhipraghātita ,

abhipralambate 極覆

abhipramoda 喜悅, 喜歡

abhipramodayan

abhi-pra-mud

abhiprārthana , 求覓

abhi-pra-sad 深信

abhiprasāda , 信順

abhiprasādayati 歡喜, 淨信

abhiprasādayitavya 信解

abhiprasanna , 憶持, , 淸淨,

abhiprasthita

abhipravarṣaṇa

abhipravartate

abhipravṛtta

abhiprāya 作意, , 密意, , , , , 想念, , 意志, 意樂, 意說, , 教意, , , 欲求, 欲解, 衆生心, 解釋, 誓願, , ,

abhiprāya-vaśa

abhiprāyika

ābhiprāyika , 意趣

abhiprayuktavat 修習

abhipreta , 可愛, , , , 意取, 意所許, , 所愛, , 欲樂, ,

abhipretatva 可愛, 可愛樂

abhipreta-vastu 所樂事

abhiprīta 可愛

abhīpsita

abhipūjayati 供養

abhirāma 可愛, , ,

abhirāmatā

abhiramya 可愛樂

abhirata , , , 常樂, , 愛著, 極生愛樂, , 深生喜樂

abhirata-rūpā viharanti 喜樂安住

abhirati 可愛, , 喜樂, 妙喜, , 愛樂, , , 歡喜

Abhirati 歡喜國, 甚樂

abhirocana 樂求

abhirocanatā

abhirohaṇa

abhirohayati

ābhīru 恐怖

abhirucita

abhirūḍha ,

abhirūpa 可愛, 妙色, 端嚴, 端正

abhirūpayāprāsādikayādarśanīyayā 端正

ābhirūpya 端正

abhiṣajyate 怨嫌

abhiṣakta

abhi-saṃ-√budh 能證

abhisamā 現觀

abhisamasya 略說, , 總攝

abhisamaya 修行, 修行法, 修觀, 分別, , , 所證, 智慧, 現觀, , , , , , , 通達,

abhisamaya-dharma 如實修行

abhisamayântika 所得

abhisamayat

abhisaṃbadhyate 和合, 相應

abhisaṃbandha 相應

abhisaṃbhava 信解, ,

abhisaṃbhotsyate 能證

abhisaṃboddhavya 所證

abhisaṃboddhu-kāma 欲求

abhisaṃboddhum 能證

abhisaṃbodha 得菩提, 成佛, 所證, 無上菩提, 現前等覺, 現等覺, 等覺, , 覺寤, 覺知, , 證得, 阿毘三佛

abhisaṃbodhana 現證,

abhisaṃbodhanatā , 覺知

abhisaṃbodhi 三菩提, 大菩提, 成佛, 成等正覺, 成道, 正覺, 現等覺, , , 證得

abhisaṃbuddha , , 成佛, 成最正覺, 成等正覺, 所證, 最正覺, 現等正覺, 現等覺, , , 證得, 阿毘三佛, 阿毘三佛陀

abhisaṃbuddha-bodhervihāraḥ 現前等覺大菩提住

abhisaṃbuddha-bodhi 現前等覺大菩提, 證菩提

abhisaṃbuddhanatā

abhi-saṃ-budh 現證,

abhisaṃbudhya 正覺, 等覺

abhisaṃbudhyana 證成

abhisaṃbudhyate 能證

abhisambudhyati 成道

abhisaṃdarśayati

abhisaṃdhāya

abhisaṃdhi 作意, , , , 意樂, , , 祕密, ,

abhisaṃdhi-dharma 祕密

abhisameta 現證

abhisaṃghātayati 和合

abhisamita 所得, 現觀, 現證, ,

abhisamitavat 現觀

abhisaṃkṣepa , , 略說,

abhisaṃkṣepaṇatā , 略說

abhisaṃkṣepârtha

abhisaṃkṣepika 極略色

abhisaṃkṣipya , 略說, , 總攝

abhisaṃparāya 後世, 後法, 未來

abhisaṃprasthita

abhisaṃpratyaya 信解, 信順, 深生信解

abhisaṃpratyaya-jāta 深生信解

abhi-saṃ-s-√kṛ 造作

abhisaṃskāra , 作加行, 作意, 作業, 作行, 加行, 勤修, 所作, 所現, 所行, , 業事, 現行, , 發起加行, 等引, , 變化, 資糧, , 造作

abhisaṃskaraṇa

abhisaṃskaraṇatā , ,

ābhisaṃskārika 加行, 有爲, 有行

abhisaṃskaroti 造作

abhisaṃskṛta 所作, 所修, 所化, 所爲作, 有所爲作, 有爲, 有爲, , 造作

abhisañ-cetayitam 造作

abhiṣecana 毘詵遮

abhiṣecanī 灌頂

abhiṣeka 啞撇釋該而, 灌頂

abhiṣekabhūmi 灌頂位

abhiṣekâvasthā 灌頂位

abhiṣikta 灌灑其頂, 灌頂, 灌頂已

abhi-śrad-√dhā; abhiśraddadhāti 生淨信

abhisṛṣṭa 所行

abhiṣṭuta

abhiṣṭutya

abhiṣvaṅga , , 愛著, , 求得, , 貪著

abhiṣyanda 滋潤

abhiṣyandana , 滋潤

abhiṣyandayanti 灌灑

abhiṣyandayati 滋潤

abhīta 無畏

abhitas 現前

abhitūrṇā 悶亂

abhivādana 先語省問, 問訊, 恭敬

abhivādanā 恭敬

abhivādana 敬問, 敬禮, 省問

abhivādya 恭敬

abhivanditvā 已畢

abhivardhayati 增益

abhivartante 越度

abhi-vi-añj

abhivicitrita 莊嚴

abhividdha

abhivijñāpayati 令解, 演說

abhivṛddhi 增長,

abhi-vṛt 越度

abhivyāhāra , 稱讚, 解釋

abhivyajyate 分別

abhivyakti 所行, , 現前, 顯了, 顯現

abhivyāpana 增益

abhiyoga 修學, 修行, 修集, 加行, , 勤修, 勤加行, 相應, 精勤, 精勤修學

abhiyoga-klama 精勤

abhiyukta , 修習, 修行, , 勤修, 勤修行, 勤心, 勤苦, 如應, 專心, , 精勤, 精進, 能勤修, , 行精進, 遵習

abhiyukta-rūpa 勇猛

ābhoga 作意, 勤修, 廻轉, , 發悟, , 迴向, 迴轉

ābhogaṃ kurvataḥ 作意思惟

ābhoga-mātra-pratibaddha 暫發悟

abhra

abhra-megha

abhrānta 不迷亂

abhūt 已生

abhūta 不實, , 希法, , 無實, 無起, , 虛妄

abhūta-kalpa 分別, 虛妄, 虛妄分別

abhūta-kalpa-ja 虛妄分別

abhūta-kalpana 分別, 虛妄, 虛妄分別

abhūta-parikalpa 虛妄分別,

abhūta-parikalpita 虛妄分別

abhūtârtha 不實

abhūta-vikalpa 妄想, 虛妄分別

abhūtvā 未有, 本無

abhūtvā bhāvaḥ 本無今有

abhyācakṣa 誹謗

abhyadhika

abhyāgama ,

abhyāgamana ,

abhyāgata

abhyāhata

abhyākhyāna , 毀謗, 誹謗

abhyākhyāyika 毀謗, 誹謗

abhyaṅga 塗身

abhyaṇgôdvartana 塗身按摩

abhyantara

ābhyantara

abhyantara 親近

ābhyantaraka

ābhyantara-karaṇa

abhyantara-niviṣṭe 恃怙

abhyantara-oṣṭha 褰縮

abhyantaratva

abhyanujānāti 開許

abhy-anu-jñā 開許

abhyanujñā 開許

abhyanujñātā 開許

abhyanumodana 隨喜

abhyanumodayiṣyanti 代勸助

abhyarhita 尊者

abhyarhya 恭敬

abhyarthin

abhyāsa 串習, 串習, , , 修習, 修行, , , 宿習, , 數習, , ,

abhyāsa-bahulīkāra 多修

abhyasana 熏習, , 習學, 薰習

abhyasat 慣習

abhyāsa-vāsanā 薰習種子

abhyāsa-yoga 修習

abhyasta 串習, 久習, 修習, 勤修, ,

abhyastatā 串習

abhyasyat

abhyatīta , 落謝, , 過去, 過往

abhyatītavayo'nuprāpta 衰邁

abhyavahāra

abhyavahriyate

abhyavakāśa 閑曠

ābhyavakāśika 露地

ābhyavakāśikā 露地住, 露坐

abhyavakiradhvam 供散

abhyavakiritavya 奉散

abhyokirat 供散

abhyokiriyāṇa 供散

abhyudaya 勝報, , 增上生, ,

abhyudaya-mārga 勝生道

abhyuddharaṇa

abhy-ud-dhṛ

abhyuddhṛta 濟拔

abhyudgata , 出離, , 廣大, , 無上, , , 達至, 開示, 顯現

abhyudyata ,

abhyūhita

abhy-upa-√gam 誓受

abhyupagacchati 誓受

abhy-upa-gam

abhyupagama , , 勇猛, , , 受持, , , , 發起, , 自誓, , 誓受, ,

abhyupagamyate

abhyupagantavya 應許

abhyupagata 出家, , 忍受

abhyupapanna

abhyupapatti 歸依

abhyupāya 勝方便, 方便

abhyupeta 增益, , ,

abhyutsada

abhyutsāha 勇悍, 勇猛, 堪能

abhyutthita 發心

abījaka 無種子

ab-ja 蓮華

abodha 不了, 不見, 不覺

abrahma-cārin 非梵行

abrahma-carya 不淨行, , 非梵行

abrahmacarya-karaṇa 非梵行

abṛha 無煩, 無煩天

abṛhāḥ 無煩天

abudha 不覺,

abudha-bodhana-artham 爲欲令他知

ab-vajra 金剛水

ācakṣate 所宣說

ācakṣita

acala 不動

acalā 不動地

acala 無動

acalā 無動

acalābhūmiḥ 不動地

acalakarma 不動業

acalana 不動, 無動

acalatā 不動

ācala-vidyā-rāja 不動明王

acalita 不動, 不可動, 無動

acalitatva 不動

acāliya 不動

acalya 無動

ācāma

acapala 不動, 無動, 無動

ācar

ācāra , 儀軌, 合儀, 所行

acara 無動

ācara

ācāra , 行處, 軌則, 軌範

acarama , 非後

ācari

ācārin 阿闍梨

ācarita ,

ācariya , 正行

ācārya 大師, , 師長, 正行, 法師, 瑜伽師, 親教師, 諸瑜伽師, 軌範, 軌範師, 軌範師, 闍梨, 闍黎, 阿闍梨

ācāryābhiṣeka 阿闍梨灌頂

ācāryaka

acārya-muṣṭi 師拳

ācārya-muṣṭi 師拳, 師捲

ācārya-saṃmata 共許爲師

acaukṣa 不淨

ācaya 增益, 盈滿, ,

accha , , , 淨妙, 淸淨, 離垢

ācchāda

ācchādana , 衣服

acchambhita 無畏

acchaṭā 一彈指, 彈指

acchatva 淸淨,

accheda 不斷, 不絶

āccheda

ācchedana

ācchedya , 能斷滅

acchidra 不壞, 不斷

acchinna 不斷

ācchinna

acelaka 無衣

acelaka-parivrājaka 裸形外道

acetana 騃瞶

āchedya

achidra-kārin 所作無缺

ācinoti 積集

acinta 不可思議

acintika 不可思議

acintiya 不可思議, 不思議

acintya 不可思, 不可思議, 不可思量, 不思議, 不應思, 無思誼, 阿軫帝也, 難思

acintya-dhātuḥ 不思議界

acintya-mati 不思議慧童子

acintya-mukta 不思議解脫

acintya-naya 不可思議

acintya-prabhāvatā 不思議

acintyârtha 不可思議

acintyatva 不可思議

acinyta-abhijñā 不可思議神通

acira , 未久

acira-upapanna 新生

acireṇa 不久

ācita

acitta 不思議

acittaka 無心位

acittakā-bhūmiḥ 無心地

acittakāyāḥ samāpatteḥ